Ken je het verhaal van de onzichtbare tuinman?
Hieronder de tekst1 van de Britse filosoof Antony Flew, die zich liet inspireren door een essay van een andere Britse filosoof, John Wisdom, genaamd Gods.2
Vrij vertaald naar het Nederlands:
Twee ontdekkingsreizigers stuiten in een jungle op een open plek, met veel bloemen en onkruid.
De een zegt tegen de ander: ‘Er moet wel een tuinman zijn die dit stuk grond verzorgt.’ De ander is het daar niet mee eens: ‘Er is helemaal geen tuinman.’
Dus zetten ze hun tenten op en wachten ze totdat er een tuinman verschijnt. Maar die komt maar niet.
‘Misschien is het een onzichtbare tuinman.’ Dus plaatsen ze een prikkeldraadhek. Met stroom erop. Ze patrouilleren met bloedhonden.
Maar nooit slaakt er iemand een gil door een schok. Nooit beweegt het prikkeldraad. De bloedhonden blaffen niet.
Toch is de tuinmangelovige nog altijd niet overtuigd. ‘Maar er is wél een tuinman, onzichtbaar, ontastbaar, ongevoelig voor elektrische schokken, een tuinman die geen geur heeft en geen geluid maakt, een tuinman die in het geheim komt om te zorgen voor de tuin waarvan hij houdt.’
Ten slotte wanhoopt de tuinmanscepticus: ‘Maar wat blijft er dan over van je oorspronkelijke bewering? Waarin verschilt wat jij een onzichtbare, ontastbare, eeuwig ongrijpbare tuinman noemt eigenlijk van een denkbeeldige tuinman, of zelfs van helemaal geen tuinman?’
Je denkt: wat een gek verhaal?! Wat heeft dit met spiritualiteit te maken? Maar het raakt de kern van de overlap tussen moderne spiritualiteit en pseudowetenschap. In een Venn-diagram:
Laat me het uitleggen.
Wetenschap
In de vorige aflevering van deze serie over moderne spiritualiteit behandelde ik kort de definitie van spiritualiteit: onstoffelijkheid, op het geestelijke gericht. Maar ook: verkenning voorbij het materiële. In essentie dus een gebied waar je je niks hoeft aan te trekken van de wetenschap.
